ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 13




                                               

Անժէլ Էթունտի Էսամպա

Անժէլ Էթունտի Էսամպա, քամերունցի ֆոթոլրագրող, ապրած եւ աշխատած է Ամսթերտամի մէջ: Առաւել յայտնի է իր սեւ ու սպիտակ լուսանկարներով: Լուսանկարներուն մէջ հիմնականին կը գերակշռեն ափրիկացի կանայք` որպէս նիւթեր: Էսամպան ունեցած է աւելի քան 200 ցուցահանդ ...

                                               

Անի Կարմիրեան

Անի Կարմիրեան, լեզուաբան, համալսարանի դասախօս, նախկին դպրոցի տնօրէն: 2014 թուականէն սկսեալ ստանձնած է Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան Հայկական Բաժանմունքի արեւմտահայերէն լեզուի զարգացման եւ դպրոցներու օժանդակութեան պաշտօնը:

                                               

Անիկ Ստեփանեան

Ստեփանեան ծնած է Թեհրան: Տարրական կրթութիւնը ստացած է Թեհրանի Հայկազեան եւ Ժաննա տԱրք դպրոցներուն մէջ: 1941 թուականին աւարտած է Թեհրանի համալսարանի ատամնաբուժական բաժինը: Ան առաջին կին ուսանողն էր, որ սրված է ատամնաբուժութիւն եւ յետագային ալ դարձ ...

                                               

Աննա Աստուածատուրեան–Թըրքոթ

Աննա Աստուածատուրեան–Թըրքոթ, Պաքու, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), ամերիկահայ գրող, դասախօս եւ Իրաւաբան, վերապող մը Պաքուի ջարդերէն։ Ան "Ոչ մէկ տեղ. աքսորի պատմութիւն մը" անգլերէն՝ Nowhere, a Story of Exile յուշագրական գիր ...

                                               

Անտոն Քահանայ

Անտոն Քահանայ, Սիւնեցի հայ քահանայ։ Երբ հայ մելիքները, Աղուանի Եսայի կաթողիկոսին մասնակցութեամբ, Ռուսիոյ կայսեր Մեծն Պետրոսին հետ 1724 թուականին ժողով կը գումարեն եւ յարաբերութիւններ կը սկսին մշակել: Անտոն քահանան Քեխա Չէլէպիի, Պետրոս երէցի եւ Սի ...

                                               

Րաֆֆի Անտոնեան

Րաֆֆի Մ. Անտոնեան, լիբանանահայ արուեստագէտ, գեղանկարիչ-քանդակագործ։ Ծնած է Այնճար՝ Լիբանան, 1964-ին։ Նկարել սկսած է փոքր տարիքէն։ 1993-էն 1997, հետեւած է համազգայինի "Թորոս Ռոսլին" ակադեմիայի դասընթացքներուն։ Ան կապրի եւ կը ստեղծագործէ Այնճարի մէջ։

                                               

Անտրէ Հալէմբա

Անտրէ Հալէմբա, ծնած է 19 Նոյեմբեր 1954-ին Լեհաստանի Chełm Śląski քաղաքը: Լեհաստանի Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ երէց հովիւ: Fidei Donum -ի միսիօնարութեան աւետարանիչ քահանայ: Թարգմանիչ Նոր Կտակարանի եւ հեղինակ Mambwe-Անգլերէն բառարանի, Վարշաուայի Միսիօնարակ ...

                                               

Աշխէն (վկայ)

Աշխէն, 4-րդ դարու վկայ, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ տօնելու սուրբ՝, Հայոց թագուհի։ Տրդատ Գ.՝ Մեծ թագաւորը ամուսնացած է թագաւորական տոհմէն սեռած թագուհիին՝ Աշխէնի հետ եւ հռչակած է՝ Արշակունի։ Աշխէնը արքայաքրոջ՝ Խոսրովիդուխտի հետ, Գրիգոր Ա. Լուսաւորչի ...

                                               

Մկրտիչ Աշճեան

Ծնած է Տրապիզոնի նահանգի կեդրոն Տրա­պի­զոն քաղաքին մէջ։ Բժշկական կրթութիւն ստացած է ու Տրապիզոնի մէջ որպէս վիրաբոյժ աշխատած է։ 1877 - 1878 թթ., Ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ, որպէս զինուորական վիրաբոյժ ծառայած է Օսմանեան բանակին։ Ղայըխճի նաւավ ...

                                               

Աշոտ Ա. Բագրատունի

Աշոտ Ա, Բագրատունիներու թագաւորութեան հիմնադիր, հայոց առաջին Բագրատունի թագաւորը ։ Իշխանաց իշխան Սմբատ Խոստովանողի եւ Հռիփսիմէ իշխանուհիի որդին է, ունեցած է 4 եղբայր՝ Սմբատ, Շապուհ, Մուշեղ, Աբաս եւ երկու քոյր։ Ամուսնացած է Կատրանիդէի հետ եւ ունեց ...

                                               

Աշոտ Բ․ Երկաթ

Աշոտ Բ., Հայոց թագաւոր 914–էն։ Սմբատ Ա.ի որդին էր, որ եղաւ Բագրատունի Թագաւորներու ամէնէն նշանաւորներէն մէկը։ Աշոտ Բ., երբ լսեց իր հօրը եղերական մահը, խումբ մը քաջերով յարձակեցաւ թշնամիներուն վրայ, վերագրաւեց բոլոր բերդերն ու քաղաքները, ջախջախեց ...

                                               

Աշոտ Գ. Ողորմած

Աշոտ Գ. Ողորմած Հայոց թագաւոր 953-էն։ Յաջորդած է հօրը՝ Աբաս Ա. Բագրատունի։ Աշոտ Գ ի թագաւորութեան տարիներուն Հայաստան տնտեսական եւ մշակութային վերելք ապրած է եւ երկրին մէջ համեմատաբար խաղաղ իրավիճակ մը տիրած է։ 953-ին փորձած է Դուինը ազատագրել ար ...

                                               

Աշոտ Մելքոնեան

Աշոտ Ա. Մելքոնեան պատմաբան, դոկտոր, համալսարանի դասախօս, եւ Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիոյ մէջ ակադեմիկոս: 2002 թուականէն ի վեր ան գլխաւոր տնօրէնն է նոյն ակադեմիոյ:

                                               

Աշուղ Շահնազար

Աշուղ Շահնազար, Հայ գրող։ Կովկասահայ մըն է: 45 տարու վաղերմի հնչակեան: Սահմանադրութեան հրչակումով Պոլիս գալով պահ մը ուսուչութիւն կ՝ընէ եւ կը հրատարակէ Ձայն կրդութեան մանկավարժական թերթը 2 թիւ: Անձնելով Երուսաղէմ կը պաշտօնավարէ ժառանգաւորած վարժա ...

                                               

Միշէլ Աուն

Միշէլ Նայիմ Աուն, Հարեթ Հրեյք, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան), լիբանանցի զօրահրամանատար եւ քաղաքագէտ։ 22 Սեպտեմբեր-էն մինչեւ 13 Հոկտեմբեր 1990 Լիբանանի վարչապետ ու նախագահ։ Լիբանանի ներկայիս նախագահ: Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի վերջին օրե ...

                                               

Վարդան Աչինակ

Վարդան Աչինակ, մանկութիւնը անցուցած Պոլիս եւ Ռումանիա։ Նախնական ոսումը ստացած Պարտիզակ։ Աստուածաբանական դպրոցի շրջանաւարտ Հիւս. Ամերիկայէն։ Պարապած քարոզչութեամբ։ 1906-ին առաջին անգամ կու գայ Լիբանան եւ 1909-ին կը հաստատուի հոս իբր "Պրիթիշ Ֆօրէյն ...

                                               

Շինզոյ Ապէ

Շինզոյ Ապէ, Շինձյուկու, Թոքիօ, Ճափոն) Ճափոնի 96 րդ եւ ներկայիս վարչապետն է, վերընտրուած է 2012-ի Դեկտեմբերին, այնուհետեւ՝ 2014-ի Դեկտեմբերի 14-ի ընտրութիւններու արդյունքին։ Նաեւ Ճափոնի Լիպերալ-տեմոքրաթական կուսակցութեան նախագահն է։ 2006-ին Ապէն դ ...

                                               

Շաուքի Ապի Շաքրա

Շաքրա ծնած է 1935-ին: Պէյրութ: Նախնական կրթութիւնը ստանած է Ռաշմայայի Մար Եուհաննա նախակրթարանին, իսկ երկրորդական ուսումը` Պէյրութի Հիքմէ վարժարանին մէջ: Սկսած է գրել երիտասարդ տարիքին: Մաս կազմած է "Սուրայեայ" "Լուսաջահը" գրական խումբին եւ Եուսե ...

                                               

Ապիրատ Իշխան Հասանեան

Ապիրատ Իշխան Հասանեան, որդի Հասանի, 1020-ին կ’օգնէ Աշոտի՝ ընդդէմ իր եղբօր Յովհաննէս թգ.ի յաջորդ տարին սակայն երբ Աշոտ հիւանդ ձեւացած իր քով կանչեց Յովհաննէս թգ.ը եւ խնդրեց Ապիրատէն որ ձերբակալէ եւ սպաննէ՝ Ապիրատ, Յովհաննէսը ձեռբակալելէ ետք դուրս ...

                                               

Ապօ Թիֆլիսեցի

Ապօ Թիֆլիսեցի, Թիֆլիս), նահատակ, Թիֆլիս քաղաքի երկնային հովանաւորը։ Ոգեշնչման արարողութիւնը կը կատարուի Վրաց ուղղափառ եկեղեցիին մէջ հունուար 8-ին՝ ըստ հուլեան տոմարի: Ազգութեամբ արաբ է։ Պաղտատի մէջ կը զբաղի անուշահոտ յուղեր պատրաստելով։ Քարթլիի թ ...

                                               

Պարոյր Ասատուր

Ծնած է Սեբաստիա 20 Օգոստոս 1882 թուականին որդի Ասատուրի սերած Վերիբերդացի Մրջին տոհմէն, Վերիբերդը Սենեքերիմ թագաւորի ժամանակ անոր անձնական զօրաց իբրեւ բանակատեղի եւ նախարարաց բանակավայր ծառայած էր ունենալով դարաւոր ընտանեական պատմութեան մը արձանա ...

                                               

Վահրամ Ասատուրեան

Վահրամ Ասատուրեան ծնած է 1876 թուականին, Կոստանդնուպոլսոյ Պէյքոզ թաղամասին մէջ։ 1905 թուականին աւարտած է դեղագործական կրթութիւնը եւ դեղագործ աշխատած։ Ապրած է Կոստանդնուպոլսոյ Կետիկ փաշա թաղամասին մէջ։ 1909-1913 թուականներուն՝ Կոստանդնուպոլսոյ Կեդ ...

                                               

Ասլան Արշակ

Ասլան Արշակ ատամնաբոյժ, ծնած է 1886-ին Մունճուսուն և իր նախակրթութիւնը առած է իր ծննդավայրին Ազգային Մծբնեան, իսկ երկրորդական կրթութիւնը Թալասի Ամերիկեան վարժարանին մէջ, որմէ 1905-ին վկայականը ստանալէ ետք Պոլիս անցած և մտած է բժշկական վարժարանը, ...

                                               

Իսրայէլ Ասլան

Ի. Ասլան 1905-ին կը մտնէ Փարիզի ճարտարապետական վարժարանը եւ 1909-ին վկայականը ստանալով Պուէնոս Այրէս կը մեկնի, նեցուկ ու պաշտպան հանդիսանալով վերջերս հոն գաղթող աղգայնոց։ Ի. Արսլան իր ճարտարապետական ասպարէզին մէջ անտեսած չէ ազգային կեանքը եւ իր մ ...

                                               

Գալուստ Ասլանեան

Գալուստ Ասլանեան, Վան, Թուրքիա - անհայտ), հայ բժիշկ։ Շրջանաւարտ Մ. Փորթուգալեանի հիմնած Կեդրոնական Վարժարարէն։ Երկու տարիի չափ ուսուցչութեամբ կը զբաղի յիշեալ վարժարանին մէջ։ Բժշկութիւն ուսանողութեան սկսած է Մարսիլիոյ մէջ, ուր 1890-ին, հիւանդանոցն ...

                                               

Գրիգոր Ասլանեան

Գրիգոր Ասլանեան, դեղագործ։ Աւարտածած է տեղւոյն ազգ. վարաժանը եւ թուրքական Իտատին 1912-ին: Երկու տարի Պոլիս անասնաբուժական վարժարանը յաճախած: Պալքանեան եւ ընդհ. պատերազմներու հետեւանքով իր ուսումն ընդհատուած: Զինադադարէն վերջ, կը յաջողի դեղագործակ ...

                                               

Յակոբ Ասլանեան

Յակոբ Ասլանեան, ։ 11 տարեկանին գաղթած է Պոլիս եւ սկսած է աշխատիլ ոսկերշական շուկային մէջ, իբր յօրինող արուեստագէտ։ Մինչեւ այսօր կը շարունակէ այս ասպարէզը։ Մեծ հիացում ունեցած է գրականութեան հանդէպ, եւ այս ուղղութեամբ ինքզինքը զարգացուցած։ Ինքնաշխ ...

                                               

Վրթանէս Ասկերեան

Վրթանէս Ասկերեան, հայ բանասէր։ Ծնած է Կ․ Պոլիս, 1720 թուականի Մարտի 15-ին։ 1830 թուականին, զինք ուղարկած են Վենետիկ, Մխիթարեաններու Ս. Ղազար վանքը, իսկ 1743 թուականին վարդապետ ձեռնադրուած։ Վենետիկի մէջ ստանալով կրթութիւն, հմտացած է յատկապէս լատին ...

                                               

Ատէլ

Ատէլ Լորի Պլու Էթքինզ, Տոտենհեմ, Հարինգի), անգլիացի երգչուհի, երգահան, Կրեմմիի բազմակի մրցանակակիր։ Աւարտած է Լոնտոնի ներկայացման արուեստի եւ արուեստագիտութեան դպրոցը։ 2006-ին, ան ստորագրած է ձայնագրութեան պայմանագիր մը Էգս Էլ Ռիքորտինկզի հետ երբ ...

                                               

Ատոմ Արծրունի

Արամ Արծրունի, որդի Սենեքերիմի, թագաւոր կամ իշխան Սեբաստիոյ, 1021-ին իր հօրը եւ եղբայրց հետ Սեբաստիա կը փոխադրուի, ուր իր եղբօր Դաւիթ թագաւորի մահէն ետք կը նստի հօրենական աթոռին վրայ 1037-ին: Մաթէոս Ուռհայէցի պատմիչ կը գրէ Ատոմի համար "լցիալ առաք ...

                                               

Ատոնիս

Ատոնիս, Ալ-Քասաբին, Այն Շիկակ, Ջաբլեի գավառ, Լաթաքիոյ մարզ, Սուրիա), բանաստեղծ, գրականագէտ եւ քննադատ:

                                               

Արա Մածունեան

Արա Մածունեան շարժապատկերի եւ պատկերասփիւռի մարզին մէջ պսակաւոր արուեստից եւ մագիստրոս գեղարուեստից վկայականները ստացած է Քալիֆորնիոյ համալսարանի Լոս Անճելըսի մասնաճիւղէն UCLA։

                                               

Արամ Ա.

Արամ Ա., Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. Կաթողիկոս: Կիլիկիոյ Կաթողիկոսն է 1995-էն ի վեր, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան աթոռին վրայ, նստավայր ունենալով Անթիլիաս, Լիբանան։ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով Վեհափառ Հայրապետին նախաձե ...

                                               

Արամ Գամպուրեան

ծնած է 15 Յունուար 1926-ին, Պոլիս: Հայրը` Գրիգոր, ծնած է Պրուսա, 1890-ին, մահացած է 1959-ին, Պոլիս: Արամ հինգ տարեկանին յաճախած է Լուսաւորչեան մանկապարտէզը, ապա՝ Յ. Թ. Հինդլեանի 1866-1950 "Նոր դպրոց" -ը, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1938-ի Յունիսին: Մ ...

                                               

Արամ Համբարեան

Արամ Սուրէն Համբարեան Ամերիկահայ քաղաքական գործօն մըն է, ինչպէս նաեւ Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբի տնօրէն/գործադիր վարիչ: Համբարեանը, իբր տնօրէն, հաղորդակցութեան կէտն է Յանձնախումբին եւ ԱՄՆի կառավարութեան, Քոնկրէսի եւ մամուլի միչեւ, ինչպէս նաեւ ...

                                               

Արամ Քերովբեան

Արամ Քերովբեան, ․ Հայազգի երաժիշտ, յօրինող, խմբավար, քանոնահար, հայ շարականներու աւանդական մեկնաբանող, հայ ա­ւան­դա­կան հո­գե­ւոր երաժշտութեան եւ երգասացութեան մասնագէտ։ Հեղինակն է հայկական ձայնային երաժշտութեան, եկեղեցական երգեցողութեան պատմութե ...

                                               

Արայիկ Յարութիւնեան

Արայիկ Յարութիւնեան, Ստեփանակերտ, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզ, Ազրպէյճանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), հայ պետական-քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետութեան գործող նախագահ, մ ...

                                               

Արաքս Մանսուրեան

Արաքս Մանսուրեան Օփերային երգչուհի, սոփրանօ: Արաքս Մանսուրեան իր քաղցրահունչ կարկաչով դիւթած է հանդիսատեսի սիրտը եւ դարձած հայ ազգային օփերայի առաջնակարգ մենակատարներէն մէկը, շնորհիւ իր ձայնի գեղեցիկ հնչերանքին եւ բեմական վառ շնորհին, երգեցողութե ...

                                               

Հերմոն Արաքս

Հերմոն Արաքս, ծնած է Պոլիս։ Նախակրթութիւնը ստացած է էսաեան վարժարանի, եւ երկրորդական ուսումը՝ Կեդրոնական լիսէի մէջ։ 1952 թուականին աւարտած է Իսթանպուլի Համալսարանի բժշկական ճիւղը։ Որպէս պահեստի սպայ Կեսարիոյ մէջ պաշտօնավարելէ ետք, վեց տարի յօժարա ...

                                               

Արգիշտի Ա․

Արգիշտի Ա., Վանի թագաւորութեան արքայ շուրջ Ք.Ա. 786-էն։ Մենուա թագաւորին որդին եւ յաջորդը։ Արգիշտի Ա ի գահակալութեան տարիներուն Վանի հայկական թագաւորութիւնը հասած է իր հզօրութեան գագաթնակէտին։ Արգիշտի Ա ի գործունէութիւնը վերականգնած է ճշգրիտ ժամա ...

                                               

Արգիշտի Բ․

Արգիշտի Բ., Վանի թագաւորութեան պետութեան թագաւոր Ք.Ա. 714-էն սկսեալ։ Ռուսա Ա ի որդին եւ յաջորդը։ Ամրապնդած է կեդրոնական իշխանութիւնը, վերացուցած է Ասորեստանի Սարգոն Բ. թագաւորի աւերիչ արշաւանքի Ք.Ա. 714 հետեւանքները, հզօրացուցած է բանակը։ Արգիշտի ...

                                               

Սարգիս Արզուեան

Սարգիս Արզուեան ծնած է Օգոստոս 1872-ին, Անգարա նահանգի Կեսարիոյ գաւառի Թալաս քաղաքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ, այնուհետեւ ուսանած՝ Կոստանդնուպոլիս։ 1897-ին աւարտած է Ֆրանսայի Նանսի քաղաքի բժշկական համալսարանը եւ բժշկական ...

                                               

Արի Թօփուզխանեան

Արի Թօփուզխանեան, հանրածանօթ գիտնական, Ճարտարագէտ, խմբագիր, թարգմանիչ, հեղինակ, դասախօս, նախաձեռնողն է "Մաքինթոշ" համակարգիչներու մէջ հայ տառերու եւ յայտագրերու տեղադրութեան: Նախկին գիտաշխատող Ֆրանսայի Գիտահետազօտական Ազգային Կեդրոնին մէջ։ Դոկտ. ...

                                               

Նորա Արիսեան

Ծնած է Դամասկոս, 1967-ին: Աւարտած է Դամասկոսի Հայ կաթողիկէ ճեմարանը: 1988-ին, Դամասկոսի համալսարանի բանասիրութեան ֆրանսերէնի գրականութեան բաժինէն վկայուած է: 1988-ին եւ 1989-ին Ֆրանսայի Սորպոն համալսարանէն ֆրանսերէնի մասնագիտացման երկու վկայականի ...

                                               

Արիստոտէլ

Արիստոտէլ ՔԱ384), յունական դասական փիլիսոփայութեան խոշորագոյն ներկայացուցիչներէն մէկը։ Պղատոնի փիլիսոփայութեան նման՝ Արիստոտէլի փիլիսոփայութիւնը խոր եւ անջնջելի հետք թողած է յաջորդ դարերու փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրայ։

                                               

Արծրունի Յակոբ Աւետիսեան

Արծրունի Յակոբ Աւետիսեան Ծն., 95-ի Պապը Ալիի ցոյցին կը փախչի Պուլկարիա և բացակայութեանը մահուան կը դատապարտուի: Աթենք,Եգիպտոս և Կովկաս քանի մը տարի դեգերելէ վերջ կը նետուի Մետեխի բանտը, 98-ի վերջը կ՚անցնի Վան, և 1903-ին երբ Վարդգէս վիրաւոր կը ձեր ...

                                               

Շահան Արծրունի

Շահան Արծրունի, Պոլիս, Թուրքիա), հայ դաշնակահար։ Երեք ու կէս տարեկանէն Պոլսոյ մէջ երգահան-երաժիշտ մօրաքրոջ՝ Սիրվարդ Գալբագեան- Գարամանուկին շունչին տակ Շահանին փոքրիկ մատները մտերմութիւն մը կը ստեղծեն դաշնամուրին ստեղներուն հետ եւ զինք կը հասցնեն ...

                                               

Արկամ Այվազեան

Արկամ Արարատի Այվզեան հայ հնագէտ, պատմաբան, լրագրող եւ հետազոտող: Ծնած Առինջի մէջ, Ինքնավար Սովետական Նախիջեւանի մէջ, եւ ծանօթ է իր հայկական մշակոյթի մասին գիրքերով, ինչպէս նաեւ մենագիրներով: Ան գիրքեր գրած է Հին Ջուղայի եւ Ագուլիսի մասին, եւ իր ...

                                               

Նորա Արմանի

Նորա Արմանի, Կիզա, Եգիպտոս), թատրոնի եւ շարժապատկերի հայազգի դերասանուհի, բեմադրիչ, Գաբրիէլ Սունդուկեանի անուան ազգային ակադեմիական թատրոնի պատուաւոր անդամ, Երեւանեան թատերական փառատօնի դափնեկիր։

                                               

Արմանտ

Արմանտ, Արամ Անտոնեան Ւրանահայ բանաստեծներու խումբին մէջ այն քիչերէն է, որոնք զգայավարութենէ դէպի կեանքի ճանաչում դիմած են, երեւոյթներէ անգին անցնելու, թափանցելով եւ մտավիճակներ սեղմելու համար իրենց ստեղծումներուն մէջ։