ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 36




                                               

Հայկական գորգ

Գորգ, բազմագոյն զարդանախշերով, խաւածածկ կամ առանց խաւի քառանկիւն գեղարուեստական գործուածք։ Կը ծառայէ որպէս՝ փռոց, ծածկոց, վարագոյր, բնակարանը տաքացնելու, զարդարելու համար։ Գորգերը հիմնականօրէն կը հիւսուին թելերով. սակայն կը հանդիպինք նաեւ ասեղնագ ...

                                               

Մոտեռնիզմ

Մոտեռնիզմ, XX դարու ուղղութիւն մշակոյթի մէջ, որը կը բնութագրուի մշակութային, պատմական փորձի հետ կապի խզմամբ, ձգտումով հաստատել նոր՝ ոչ աւանդական սկիզբ արուեստի մէջ, ոճի պայմանականութիւն։ Մոտեռնիզմը նաեւ կը մերժէր Լուսաւորչականութեան դարաշրջանի մտ ...

                                               

Պալէ

Պալէն առաջացած է Իտալիոյ մէջ, վերածնունդի դարաշրջանուն սկսզբը որպէս միասնական գործողութեամբ կամ տրամադրութեամբ դրուագ մը, երաժշտական ներկայացում, օպերայի հատուած։ Զուգահեռ Ֆրանսիայի մէջ կը ծաղկի Իտալիայէն նմանակուած թագաւորական պալէն՝ իբրեւ շքեղ ...

                                               

Ռանկոլի

Ռանկոլի, հնդկական արուեստի ձեւ։ Տունին մուտքին գետինն զարդարելու աւանդական սովորութիւն: Մարդիկ կը հաւատան, թէ տան եւ ընտանիքին կը բերէ բախտ եւ բարգաւաճութիւն եւ գեղեցիկ միջոց մըն է հիւրերը ընդունելու: Հնդկաստանի մէջ ընդհանրապէս մայրերը այս զարդար ...

                                               

Վիպապաշտութիւն

Վիպապաշտութիւն ․ 18-րդ դարու վերջաւորութենէն մինչեւ 1850-ական թուականներուն արեւմտեան Եւրոպայի մէջ աճած գաղափարական եւ գեղարուեստական մշակութային շարժում։ Կը զարգանայ նախ Անգլիա եւ Գերմանիա, ապա կը տարածուի Եւրոպական երկիրներու մէջ, գլխաւորաբար՝ ...

                                               

Վորթիցիզմ

Վորթիցիզմը բացառապէս անգլիական մշակութային երեւոյթ է, մոտեռնիզմի անգլիական ճիւղ եւ հակազդեր է ինչպէս իմփրեսիոնիզմին, այնպէս ալ` դասական ուղղութիւն քլասիցիզմի գեղանկարչութեան աւանդոյթներուն: Վորթիցիզմի նախակարապետը եղեր է նկարիչ Ռոճըր Ֆրայը, որը ո ...

                                               

Տպաւորապաշտութիւն

Տպաւորապաշտութիւն, գեղարուեստի շարժում՝ ԺԹ. դարու վերջաւորութեան եւ Ի. դարու սկիզբին։ Ծագած է ֆրանսական գեղանկարչութեան մէջ, 1860-ական թուականներու վերջաւորութեան եւ 1870-ական թուականներու սկիզբին, որուն ռահվիրաները եղած են՝ Էտուար Մանէ, Էտկար Տե ...

                                               

Արա Գեղեցիկ

Արա Գեղեցիկ, Հայկի սերունդէն սերող հայոց արքայ Արամի որդին է։ Կը մարմնաւորէ հեթանոս հայերու հաւատալիքները մեռնող եւ հառնող աստուծոյ, բնութեան զարթօնքի, նաեւ ընտանեկան առաքինութեան եւ ողջամտութեան մասին։ Շարունակած է Ասորեստանի դէմ ուղղուած հօր սկ ...

                                               

Ափրոդիտէ

Ափրոդիտէ ՝ յունական դիցաբանութեան մէջ սիրոյ, գեղեցկութեան, պտղաբերութեան աստոածուհին: Ափրոդիտէի խորհրդանիշներն են մրտենին, վարդը, աղաւնին, ճնճղուկը եւ կարապը: Ըստ Հեսիոդոսի Ափրոդիտէն ծնած է Կիթերայի ափերին փրփուրներէն: Հոմերոսի Իլիականին մէջ ան Զ ...

                                               

Դիցաբանութիւն

Դիցաբանութիւնը "դից" երու՝ չաստուածներու պատմութիւնն է. Հեթանոսական շրջանի մարդոց կեանքն է: Պատմութեան հնագոյն շրջաններուն, երբ ժողովուրդներ զարգացումի նախնական մակարդակի վրայ կը գտնուէին, երեւակայական պատկերացումներու միջոցով ձգտած են բացատրել բ ...

                                               

Զեւս

Զեւս կամ Տիաս, Հին Յունական դիցաբանութեան երկինքի եւ ամպրոպի աստուած. Ողիմպոսի աստուածներուն կառավարիչ: Ան Հռոմէական դիցաբանութեան մէջ համապատասխանն է Լուսնթագին Juppiter, հայկականին՝ Արամազդ, իսկ ուրիշ ժողովուրդներու՝ Ինտրա, Փերուն, Թոր ու Օտին: ...

                                               

Կենաց Ծառը

Կենաց ծառը, հայ իրականութեան մէջ բնութեան պաշտամունքը, բարօրութիւնը եւ առատութիւնը կը խորհրդանշէ: Առասպելական բոյս՝ դրախտին մէջ աստուածներուն ու արդարներուն անմահութիւն պարգեւելու համար:

                                               

Հադէս

Հադէսը իր հպատակներէն ոչ մեկուն չէ թոյլ տար լքել իր թագաւորութիւնը, սակայն օր մը զայն խաբած էր խորամանկ Սիզիփոսը, եւ փախած էր մեռեալներու թագաւորութենէ։ Բայց Հադէսէն փախչիլ հնարաւոր չէ, եւ իբրեւ պատիժ Սիզիփոսը սարն ի վեր կը գլորէ ծանր քարը, որը ա ...

                                               

Հայկ Նահապետ

Հայկ նահապետ, առասպելական հերոս, հայոց անուանադիր նախնին։ Մովսէս Խորենացի իր "Հայոց պատմութիւն" աշխատանքին մէջ գրի առած աւանդազրոյցին մէջ զինք կանուանէ նախահայր եւ ազգապետ։ Աստուածաշունչին համաձայն՝ Հայկ Հաբէթի սերունդներէն էր եւ այդ պատճառով երբ ...

                                               

Յունական Դիցաբանութիւն

Յունական դիցաբանութիւնը Հին Յունական կրօնքին արմատը կը կազմէ: Ընդհանուր ըլլալով յունական դիցաբանութիւնը արեւելեան եւ շատ մը Եւրոպական դիցաբանութիւնները ազդած է: Հռովմի դիցաբանութիւնը գրեթէ ամբողջովին յունական դիցաբանութիւնը օրինակ առնուելով գրուա ...

                                               

Պրոմեթեւս

Պրոմեթեւս, հին յունական դիցաբանութեան մէջ՝ տիտաններէն մին, մարդոց արարիչ եւ պաշտպան։ Ըստ առասպելի՝ մարդերը ծեփած է կաւէն, իսկ Աթենասը անոնց մէջ կեանք ներշնչած է։ Պրոմեթեւսը մարդկային տոհմի գոյության առաջին շրջանին անոր հովանաւորը եւ դաստիարակը եղ ...

                                               

Ազգային Հնագիտական Թանգարան (Լիզպոն)

38.69728°N 9.20706°W  / 38.69728; -9.20706 Ազգային հնագիտական թանգարան փորթ.՝ Museu Nacional de Arqueologia, հնագիտական թանգարան Փորթուկալի մայրաքաղաք Լիզպոնի մէջ: Այն հնագիտութեան նուիրուած Փորթուկալի կարեւորագոյն թանգարաններէն է եւ հնագիտական ...

                                               

Ազրպէյճանի Արուեստի Ազգային Թանգարան

Ազրպէյճանի Ռուստամ Մուստաֆայեւի Անուան Արուեստի Ազգային թանգարան, Ազրպէյճանի արուեստի մեծագոյն թանգարանը, ուր կը պահուի աւելի քան 17000 արուեստի գործ։ Թանգարանը հիմնադրուած է 1936-ին։ 1943-ին կոչուած է ազրպէյճանցի նշանաւոր թատերական նկարիչ Ռուստա ...

                                               

Աթէնքի Բրիտանական եւ Քրիստոնէական Թանգարան

Բրիտանական եւ Քրիստոնէական թանգարան բիւզանդական եւ քրիստոնէական արուեստի թանգարան Աթէնքի մէջ։ Թանգարանը հիմնադրուած է 1914 թուականին, կը ցուցադրուի աւելի քան 25 հազար եզակի ցուցանմուշներ բիւզանդական եւ քրիստոնէական արուեստէ: Կը գտնուի Յունաստանի ...

                                               

Ալեքսանդր Թամանեանի Անուան Ճարտարապետութեան Ազգային Թանգարան-Ինստիտուտ

Ալեքսանդր Թամանեանի անուան ճարտարապետութեան ազգային թանգարան-ինստիտուտ, ստեղծուած է ՀՀ կառավարութեան որոշմամբ 1990-ին իբրեւ "Ճարտարապետութեան ազգային թանգարան-ինստիտուտ" ՝ հիմնադիր տնօրէն, ճարտարապետութեան դոկտոր, փրոֆեսոր Աշոտ Հայկազուն Գրիգորեա ...

                                               

Ամերիկայի Առաջին Տպարանի Տուն

Ամերիկայի առաջին տպարանի տուն, կը գտնուի Մոնետա եւ Լիսենսիատօ Պրիմօ Վերտատ փողոցներու խաչմերուկին՝ Մեքսիքոյի պատմական կեդրոնը։ Այստեղ տեղադրուած է առաջին տպագրական մեքենան կամ տպարանը Նոր աշխարհին մէջ։ Տպագրիչ Խուան Բապլոսը 1539-էն՝ առաջին գիրքի ...

                                               

Ամերիկայի Հայկական Թանգարան

Ամերիկայի հայկական թանգարան, Հայաստանի պատմութեան թանգարանէն եւ Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան թանգարանէն ետք հայկական թանգարանային ամենակարեւոր հավաքածոն է։ Հիմնադրուած է 1971 թուականին։

                                               

Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի Թանգարան

Առաջին համաշխարհային պատերազմի թանգարան, ռազմա-պատմական թանգարան Սանկտ Փետերպուրկի Ցարսքոյէ Սելօ քաղաքին մէջ՝ նուիրված Առաջին համաշխարհային պատերազմին Ռուսական կայսրութեան մասնակցութեան: Կը հանդիսանայ Ցարսքոյէ Սելօ արգելոց-թանգարանի մէկ մասը: Թան ...

                                               

Արամ Խաչատուրեանի Տուն-Թանգարան

Արամ Խաչատրեանի տուն-թանգարանը բացուած է Երեւանի մէջ 1982-ին, ուր կը ներկայացուին հայ ստեղծագործին անձնական իրերն ու ստեղծագործութիւնները: 1970-ական թուականներուն, թանգարանի գաղափարը երբ յառաջացած է, Խաչատրեան ինք աշխուժօրէն ներդրում ունեցած է այ ...

                                               

Աւետիք Իսահակեանի Տուն-Թանգարան (Երեւան)

Աւետիք Իսահակեանի տուն-թանգարան, բացուած է 31 Հոկտեմբեր 1963-ին, կը գտնուի Բաղրամեան պողոտային զուգահեռ Զարոբեան փողոցին։ Այս տան մէջ Աւետիք Իսահակեանը ապրած է իր կեանքի վերջին տասը տարին։ Ընդգրկուած է Կեդրոն վարչական շրջանի պատմութեան եւ մշակոյթ ...

                                               

Աւստրալիոյ Ազգային Թանգարանը

Աւստրալիոյ ազգային թանգարանը, մեծագոյն թանգարանը Աւստրալիոյ մէջ։ Հիմնադրուած է 1980-ին: Թանգարանին մէջ ներկայացուած է ցուցադրութիւն մը՝ նուիրուած Աւստրալիոյ ընկերային պատմութեան, հիմնական հարցերուն, մարդոց եւ իրադարձութիւններուն մասին, որոնք ձեւա ...

                                               

Աքրոփոլիին Թանգարանը

Աքրոփոլիին թանգարանը Յունաստանի ամենակարեւոր հնագիտական թանգարաններէն մէկն է։ Թանգարանը կը հիմնուի պատսպառելու համար բոլոր հնագիտական իրերը որ գտնուած են Աքրոփոլիին սուրբ ժայռին վրայ եւ անոր ստորոտն ու շրջակայքը․ Մինոասեան եւ Միկինէեան քաղաքակրթո ...

                                               

Երեւանի Ժամանակակից Արուեստի Թանգարան

Երեւանի Ժամանակակից արուեստի թանգարան, հիմնուած է 1972-ին գլխաւորապէս Հենրիկ Իգիթեանի, քաղաքապետ Գրիգոր Հասրաթեանի եւ ժամանակի ականաւոր հայ նկարիչներու ջանքերով:

                                               

Երուսաղէմի Հայկական Թանգարան

Երուսաղէմի հայկական թանգարան, Երուսաղէմի հայոց պատրիարքարանի "Էդուարդ եւ Էլեն Մարտիկեան" թանգարան։ Հայկական թանգարանը կը գտնուի Երուսաղէմի հայակական թաղամասին մէջ, որ կառուցուած է Սրբոց Յակոբեանց տաճարին շուրջ:

                                               

Կանաչ Թանգարան

Կանաչ թանգարան, թանգարան, որ իր գործողութիւններու, ծրագրման եւ ենթակառուցուածքներու միջոցով կը միաւորէ կայունութեան գաղափարները: Շատ կանաչ թանգարաններ կ՚օգտագործեն իրենց հաւաքածոները` ցուցահանդէսներ, իրադարձութիւններ, դասընթացներ եւ այլ ծրագրեր կ ...

                                               

Միջնադարեան Սթոքհոլմի Թանգարան

Միջնադարեան Սթոքհոլմի թանգարան, թանգարան Շուէտի մէջ: Կը գտնուի Սթոքհոլմ, Հելկենտսհոլմէն կղզիին մէջ՝ Թագաւորական պալատէն հիւսիս:

                                               

Յովհաննէս Յովհաննիսեանի տուն-թանգարան

Յովհաննէս Յովհաննիսեանի տուն-թանգարան, կը գործէ որպէս Եղիշէ Չարէնցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի մասնաճիւղ 1948-էն։ Թանգարանը կը գտնուի Էջմիածնի այն տան մէջ, ուր երկար տարիներ ապրած եւ ստեղծագործած է բանաստեղծ Յովհաննէս Յովհաննիսեանը ...

                                               

Նոպէլեան Թանգարան

Նոպէլեան թանգարան, կը գտնուի նախկին սակարանի շէնքին մէջ, կեդրոնական Սթոքհոլմի հին քաղաքին՝ Կամլա Սթանի Սթուրդորետ հրապարակի հիւսիսային կողմը: Նոյն շէնքին մէջ կը գտնուին նաեւ Շուէտական ակադեմիան եւ Նոպէլի գրադարանը: Նոպէլեան թանգարանին մէջ կը պահո ...

                                               

Չինաստանի Ազգային Թանգարան

Չինաստանի ազգային թանգարան, թանգարան, երկրի խոշորագոյն թանգարանը եւ ամենաշատ այցելուող թանգարանը աշխարհի մէջ: Տեղակայուած է Փեքինի Տէանանմէն հրապարակէն դէպի արեւելք: Կը գտնուի ՉԺՀ մշակոյթի նախարարութեան գերատեսչութեան ներքոյ, նպատակ ունի պահպանել ...

                                               

Պատկերասրահ

Պատկերասրահ, գեղարուեստական թանգարան, որ կը հաւաքէ, կ՚ուսումնասիրէ, կը վերականգնէ, կը ցուցադրէ գեղանկարչական, քանդակագործական, գծագրական եւ զարդական-կիրառական արուեստի ստեղծագործութիւններ։ Պատկերասրահները հիմնուած են մասնաւոր, պալատական եւ այլ հա ...

                                               

Սթոքհոլմի Շրջանի Թանգարան

Սթոքհոլմի շրջանի թանգարան, Սթոքհոլմի շրջանի Նաքքա համայնքի Սիքլա ռիթէյլ պարկին մէջ տեղակայուած թանգարան, որ կը լուսաբանէ Սթոքհոլմի շրջանի պատմութիւնը բացառութեամբ կեդրոնական Սթոքհոլմի: Թանգարանը կը սպասարկէ շրջանի բնակիչներուն, յատկապէս անոնք, որ ...

                                               

Քանատայի Դիմանկարներու Պատկերասրահ

Քանատայի դիմանկարներու պատկերասրահ, Քանատական արուեստի հաւաքածոյ՝ մասնագիտացած դիմանկարչութեան մէջ։ Այն հիմնադրուած է 23 Յունուար 2001-ին Քանատայի կառավարութեան կողմէ՝ որպէս Քանատայի գրադարաններու եւ արխիւներու ծրագիր։ Օթթաուայի մէջ Ամերիկայի դես ...

                                               

Ճօճանակ (ճօճուելու յարմարանք)

Ճօճանակ, հաճոյքի կամ զուարճանքի համար ճօճուելու կառոյց։ Դասակարգման մեջ կան 4 տիպի ճօճանակներ ։ Կը տեղադրուին մանկական խաղի հրապարակներուն մէջ, հանգստեան գօտիներուն եւ այլուր։

                                               

Այբուբեն

Այբուբեն, տվեալ լեզուն սպասարկող տառերու կայուն յաջորդական կարգ։ Աբուբենի տառերը կարտասանուէն իրենց անուններով: Հայերէնի այբուբենի անուանումը կազմուած է մեր այբուբենի առաջին երկու տառերուն՝ ա-ի՝ այբ եւ բ-ի՝ բեն անուններէն։ Լեզուի ուսուցումը կը սկ ...

                                               

Անգլերէն

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Լեզու Անգլերէն English, արեւմտագերմանական լեզու, որմով առաջին անգամ խօսած են վաղ միջնադարեան Անգլիոյ մէջ, որ այսօր կը համարուի համաշխարհային լեզու։ Անիկա շուրջ 60 ինքնիշխան պետութիւններու պաշտօնական լեզուն է, կը համարուի Միացեա ...

                                               

Արաբերէն

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Լեզու Արաբերէն սեմական լեզու մըն է, որ հնագոյն ժամանակներէն տարածուած էր Արաբական թերակղզիի հիւսիս-արեւմուտքին մէջ, իսկ ներկայիս "լեզուական կամուրջ" մը կը հանդիսանայ Արաբական աշխարհին համար: Անիկա իր անունն ստացած է արաբներ անո ...

                                               

Գերմաներէն

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Լեզու Գերմաներէն ՝ հնդեւրոպական լեզուներու ընտանիքին գերմանական ճյիւղին արեւմտագերմանական խումբին պատկանող լեզու մըն է։ Ատորով կը խօսին գերմանալեզու տարածքներուն մէջ՝ Գերմանիոյ, Աւստրիոյ, Զուիցերիոյ, Լիխթէնշթայնին, Լիւքսեմպուրկ ...

                                               

Մայրենի Լեզուի Միջազգային Օր

Մայրենի Լեզուի Միջազգային Օր, Նոյեմբեր 1999-ին, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Ընդհանուր ժողովի 30-րդ նիստին` լեզուներու եւ մշակոյթներու բազմազանութիւնը պահպանելու եւ զարգացնելու գլխաւոր առաջադրանքով տրուած որոշումն է։ Միջազգային Մայրենի լեզուի օրը կը յիշատակուի 200 ...

                                               

Ալիւր

Ալիւր, հացազգի, լոբազգի եւ այլ կուլտարաներու հատիկներն ու սերմերն աղալէն ստացուող մթերք։ Հացաբոյսերու ալիւրը, կօգտագործուի հաց, մակարոնեղէն եւ հրուշակեղէն պատրաստելու, իսկ հատիկակերային ալիւրը՝ համակցուած կեր ստանալու համար։ Ալիւրը կըլլայ՝ վարսակ ...

                                               

Աղանդեր

Աղանդեր, սեղանին մատուցուող աւարտական ուտեստ: Նախատեսուած է, որ համտեսողը ստանայ հաճելի համային զգացումներ ճաշէն կամ ընթրիքէն ետք: Աղանդերը հիմնականին քաղցր խորտիկ է: Աղանդերը կը հրամցուին հիմնականին յատուկ աղանդերային ափսէներով: Ան, որպէս կանոն, ...

                                               

Արագ Սնունդ

Արագ սնունդ կամ Ֆասթֆուտ, հասկացողութիւն, որ կընդգրկէ յատուկ մասնագիտացուած հաստատութիւններու մէջ արագ պատրաստուող կերակրատեսակներու ընդունումը։ "Ֆասաթֆուտ" բառը նեղ իմաստով կը նշանակէ այնպիսի սնունդ, որ կարելի է արագ պատրաստել, իսկ հաճախորդին ար ...

                                               

Խմորեղէն

Խմորեղէն, հացատեսակներու ալիւրով պատրաստուած՝ թխուածքներու ընդհանուր անուանում։ Խմորեղէնները կը պատրաստուին թխման միջոցով, ինչպէս նաեւ թխման գործընթացքով։ Իր մէջ կը ներառէ փոքր հատաւոր հացաբուլեր, հացի խմորով պատրաստած թխուածքները՝ հիմնական ձեւով ...

                                               

Կնեդլիկ

Կնդելիկ, Տաք ուտեստեղենի տեսակ է կը պատրաստուի խմորէ կամ գետնախնցորէ։ Կնդելիկը կրնանք եփել ջուրով կամ շոգիով, ան ունի գնդացեւ կամ երկարաձեւ տեսք, կրնանք պատրաստել որեւէ խյուսի հետ կամ առանցին։ Կնդելիկը կը պատկանի չեխական եւ սլովակական խոհանոցին։ ...

                                               

Հայկական Խոհանոց

Հայկական խոհանոց, հայկական խոհանոցը ունի շարք մը առանձնայատկութիւններ, որոնք պայմանաւորուած են պատմական, աշխարհագրական, կլիմայական եւ նոյնիսկ պատմա-քաղաքական տարբեր գործօններով։ Հայկական լեռնաշխարհի մէջ ժամանակ մը կը գտնուէր Վանի թագաւորութիւնը։ ...

                                               

Հոթ Տոկ

Հոթ տոկը, սննդատեսակ է, որու մէջ կայ նրբերշիկ` դրուած հացի մէջ։ Սովորաբար կը մատուցուի տարբեր լցօններով, աւելի հաճախ` քեչափով, մայոնէզով կամ մանանեխով։ Կրնայ նաեւ պարունակել թարմ, տապկուած կամ համեմուած բանջարեղէն, կանաչեղէն, պանիր եւ այլ բաղադրե ...