Back

ⓘ Վիեննա




                                               

397 (թիւ)

                                               

Սուրբ Աստուածածին Վանք (Արտեր)

Արտեր Կղզիին վրայ կը կառուցուին մենաստան եւ եկեղեցի, որոնք կը նուիրուին Ս. Աստուածածնին: Ժամանակի ընթացքին եկեղեցին կը քանդուի: 1766-ին Յակոբ վարդապետ Բատականցիի ջանքերով եկեղեցին կը վերանորոգուի եւ նոր բաժիններով կօժտուի, որուն հետեւանքով վանքին մէջ միաբանական կեանքը կը ծաղկի: 1772-ին Յակոբ վարդապետ կը նահատակուի եւ իր հօտը կը ցրուի: Արտերի վրայ կառուցուած են երկու եկեղեցիներ, որոնցմէ մէկուն վրայ գրուած է հետեւեալ արձանագրութիւնը. "Ի թուին ՉԽԱ 1292 ի հայրապետութեան Տեառն Ստեփանոսի, որ մականուն հա. բարեխօս է առ Աստուած վասն փրկութեան.:" Յետագային, Քուրտերու ձեռքով կղզիի եկեղեցիները կը կողո ...

Վիեննա
                                     

ⓘ Վիեննա

Վիեննա, Աւստրիոյ մայրաքաղաքն է։ Կը գտնուի Տանուպի ափին, Ալպեան լեռներու Վիեննական անտառ լեռնազանգուածի ստորոտին։ Փոխադրամիջոցային խոշոր հանգոյց, գետային նաւահանգիստ, միջազգային օդակայան ։ Մեքենաշինութեան, նաւթի վերամշակման, քիմիական, թեքսթիլ, սնունդի արդիւնաբերական կեդրոն։ Կը հանդիսանայ միջազգային բազմաթիւ կազմակերպութիւններու նստավայր, ինչպէս նաեւ միջազգային հանդիպումներու, բանակցութիւններու վայր։

                                     

1. Ստուգաբանութիւն

Վիեննայի անուան ծագումը կու գայ "Վին" գետէն: Կելտական ցեղեր այս գետի շրջակայգը հիմնած են գիւղեր, եւ գետը անուանած են "Վենիա": Իսկ "Վինտոպոնան" այս շրջանի մէջ գտնուող հռոմէական զինուորական բանակատեղի անունն է: Այս անուանումը ժամանակի ընթացքին հնչիւնափոխութիւններու հետեւանքով դարձած է Վիեննա գերմ. Wien; հայ. հնչում՝ Վի՜ն։

                                     

2. Քաղաքի բաժանում

Վիեննա 1954թ. սկսեալ բաժնուած է 23 թաղամասերու: Մարդիկ այս թաղամասերը կամ իրենց անունով օրինակ՝ "Յօզէֆշթաթ" կամ իրենց թիւով օրինակ "8-րդ" կամ "8-րդ թաղամաս" կը կոչեն: Թաղամասերու թիւերը կը գտնուին բոլոր փողոցի անուան նշաններու առջեւ օրինակ՝ "8., Tigergasse" ինչպէս նաեւ նամակային հասցէի օրինագիրերու մէջ 1010 առաջին թաղամաս եւ 1230 23-րդ թաղամաս:

Թաղամասեր

Թաղամասերը ընդհանրապես իրարմէ բաժնուած են կարեւոր ճամբաներէ կամ բնական սահմաններէ, օրինակ 2, 11, 19, 20, 21, 22 դաղամասներու միչեւ կը հոսի Տանուպ գետը:

                                     

3.1. Պատմութիւն 19-20-րդ դարեր

18-20-րդ դարերուն Վիեննան կը դառնայ համաշխարհային երաժշտական մշակոյթի կեդրոն:

1805 եւ 1809 թուականներուն Վիեննա կը մտնեն Նափոլէոնի զօրքերը: 1814 թուականին քաղաքին մէջ տեղի կունենայ Վիեննայի վեհաժողովը, որ կը ստիպէ վերանայիլ Եւրոպայի քարտէսը:

19-րդ դարու առաջին կիսուն ի յայտ կու գայ պիտերմայեր ոճը, որու հիմնադիրները եղած են վիեննացի նշանաւոր նկարիչներ, երգահաններ, թատերական գործիչներ: Վիեննան կը դառնայ համաեւրոպական մշակոյթի կեդրոն: Պիտերմայեր ոճի դարաշրջանը կաւարտի 1848 թուականի յեղափոխութեամբ, որուն քաղաքի բնակիչները աշխոյժ մասնակցութիւն կունենան:

19-րդ դարու վերջը մշակոյթը, գիտութիւնն ու կրթութիւնը Վիեննայի մէջ կը շարունակեն զարգանալ: Համաշխարհային համբաւ ձեռք կը բերեն Վիեննայի համալսարանն ու գիտութիւններու ակադեմիան:

20-րդ դարու սկիզբը Վիեննան աւելի քան 2 միլիոն բնակչութեամբ կը դառնայ Եւրոպայի խոշորագոյն բնակավայրերէն մէկը: Սակայն Առաջին աշխարհամարտին Աւստրո-Հունգարիայի պարտութենէն յետոյ Վիեննան կը կորսնցնէ իր ազդեցութիւնը: Ատոր կը նպաստեն նաեւ գնաճը եւ ընկերվարականներու socialists ու պահպանողականներու պայքարը: Քաղաքապետարանը, փորձելով պահպանել ֆինանսներու եւ լայն զանգուածներու հաւասարակշռութիւնը, մատչելի բնակարանաշինութեան ծրագիր կը սկսի, սակայն չի կրնար կանխել կուսակցութիւններու բախումը. 1927 թուականին Վիեննայի մէջ կը սկսին զանգուածային անկարգութիւններ, որու հետեւանքով 89 մարդ կը զոհուի:

1934 թուականին իշխանութեան գլուխ եկած ազգայնական-ընկերվարական ուժերը չեն կրնար պահպանել երկրի անկախութիւնը. Մարտ 11-ի լոյս 12-ի գիշերը 1938 թուականին Վիեննա կը մտնեն գերմանական զօրքերը:

13 Ապրիլ 1945 թուականին Վիեննա կը մտնեն խորհրդային զօրքերը: Անգլո-ամերիկեան ռմբակոծութիւններէն, ապա նաեւ փողոցային մարտերէն քաղաքը խիստ կը տուժէ, սակայն քաղաքի պատմական կեդրոնը գլխաւորապէս անվնաս կը մնայ: 1960 թուականին կաւարտի Սուրբ Ստեփանոսի տաճարի վերականգնումը: 1955 թուականին կը վերաբացուին օփերային թատրոնն ու "Պուրկթատրոնը" Burgtheater:

1945 թուականի Յուլիսին կը ստորագրուի քաղաքի գրաւման պայմանանագիրը, որու համաձայն քաղաքը կը բաժնուի չորս տիրապետութիւններու` խորհրդային, ամերիկեան, անգլիական եւ ֆրանսական: Քառլ Ռեները կը ստեղծէ աւստրիական ժամանակաւոր կառավարութիւն, որ կը ղեկավարէր Գերմանիայի բաժանմունքէն: Քաղաքը բաժնած խորհրդային եւ դաշնակից զօրքերը Վիեննան կը լքեն 1955 թուականին, երբ Աւստրիան կը հռչակուի անկախ եւ չէզոք երկիր:

1950-ական թուականներու երկրորդ կիսուն Վիեննայի մէջ դարձեալ կը սկսի զարգանալ բնակարանաշինութիւնը: 1970-1980 թուականներուն լրջօրէն կը վերակառուցուի քաղաքի կեդրոնը, որու շնորհիւ քաղաքը կը փրկուի ֆր.՝ Bruxellisation,պրիւսքսէլիզացիայէն կամ անգլ.՝ Brusselsization: Ժամանակակից Վիեննայի մէջ իրենց կեդրոնները ունին Հիւլէական ուժի միջազգային գործակալութիւնը, ՄԱԿ-ի արդիւնաբերական զարգացման կազմակերպութիւնը, Նաւթ արտահանող երկիրներու կազմակերպութիւնը եւ միջազգային շարք մը այլ կազմակերպութիւններ:

  • Վիեննա - Wien
Գոմքի Սուրբ Գէորգի վանք
                                               

Գոմքի Սուրբ Գէորգի վանք

Գոմքի Սուրբ Գէորգի վանք, վանք Տարուբերան նահանգի Երեւարք գաւառի Գոմք գյուղեն մէջ։ Գոմաց կամ Գոմուց վանքը Ջոջգլուխ կոչուած է վասն զի աւավնդութեան համեմատ հոս երկար պահուած է Ս․ Գէորգի տիրական գլուխը։ Ունէր ընդարձակ հող եւ եղած էր ժամանակ մը որբանոց։ Ոչնչացուել է տեղի քրդերու եւ թուրքերու կողմեն։