Back

ⓘ Հայաստանի մշակոյթ




                                               

Հին Հայաստանի Քաղաքակրթութիւնն ու Մշակոյթը

Հայկական մշակոյթ ին, արմատները շատ հին են: Անոնք սկիզբ կառնեն նախահայկական ժամանակներէն եւ մեզի ծանօթ են նախնի հերոսներու մասին պատմուած առասպելներէն, կրօնական հաւատալիքներէն եւ հին բնակավայրերու պեղումներէն յայտնաբերուած արուեստի գործերու միջոցով: Յայտնի են Հայկի ու Բէլի, Արամ նահապետի, Արա Գեղեցիկի ու Շամիրամի, Վահագնի եւ Տորք Անգեղի մասին յօրինուած առասպելախառն պատմութիւնները, որոնք մեզի հասած են շնորհիւ պատմահայր Մովսէս Խորենացիի: Հայաստան շատ հարուստ է պատմական արժէք ներկայացնող հնութիւններով, որոնք բաց թանգարանի մը երեւոյթը կու տան մեր երկրին: Նոր քարի եւ պրոնզի դարերէն մնացած են բազ ...

                                               

Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ

Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, Երեւանի գլխաւոր պատկերասրահը, կը գտնուի Երեւանի Հանրապետութեան Հրապարակում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։ Հավաքածուի ֆոնդերում ներկայումս պահպանվում են շուրջ 25.000 կտավներ, ներկայացնելով հիմնական հայկական եւ եւրոպական գեղանկարչութիւնը։ Պատկերասրահին մէջ, կը ցուցադրուին այնպիսի աշխարհահռչակ արուեստագետներ, ինչպիսի են՝ Թինթորեթթոն, Օգիւստ Ռոտենը, Փիթըր Փաուլ Ռուպենսը, Կուստավ Կուրբեն, Մարկ Շագալը, հայ նկարիչներէն՝ Յովհաննէս Այվազովսկին, Մինաս Ավետիսեանը, Մարտիրոս Սարեանը, Յարութիւն Կալենցը, Էտուարտ Իսաբեկեանը եւ այլն։ կանդամակցէ Կերպարուեստի թանգարաններու համաշխ ...

                                               

Շանթ Քէշիշեան

Շանթ Քէշիշեան ծնած է Դամասկոս 8 Սեպտեմբեր 1970-ին: Դաշնակահար, Քնար Երգչախումբին Խմբավար: Դամասկոսի Պետական համալսարանէն վկայեալ Տնտեսագէտ: Համայնքային գործիչ, Գործարար սեփանակատէր:

                                               

Սպարտակ Ղարաբաղցեան

Սպարտակ Սերգոյի Ղարաբաղցեան, Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), հայ լրագրող, պատմաբան, հրապարակախօս, սենարիստ։

                                               

Գեղամ Աթմաճեան

Գեղամ Միհրան Աթմաճեան, Պրաֆա, Սամսունի մարզ, Թուրքիա - 18 Մայիս 1940, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի երկրորդ ճակատ), հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, խմբագիր։ Բանաստեղծուհի Մարի Աթմաճեանի եղբայրը։

                                               

Աշխարհաբար

Մշակոյթ Եւ Գրականութիւն, Գրական Զարթօնք Հայ նոր գրականութիւնը, թափ կառնէ 19–րդ դարուն, յատկապէս՝ 1860–ական թուականներէն սկսեալ։ Բայց գրական այս շարժման նախանշանները արդէն կ՛երեւէին 1750–ի շուրջ։

                                               

Հայկական Մշակոյթ

Հայաստանի մշակոյթը աշխարհագրութեան, գրականութիւն, ճարտարապետութեան, ժողովրդական պարերու, եւ երաժշտութեան տարրեր կը պադրունակէ։ Մշակոյթը միեւնոյն ատեն թէ նման է եւ թէ տարբեր սահմանակից երկիրներու՝ Ռուսաստանի, Վրաստանի, եւ Իրանի եւ Միջերկրական ծովու երկրներու Յունաստանի եւ Կիպրոսի մշակոյթներուն։ Հայկական մշակոյթի վրայ մեծ ազդեցութիւն ունեցած թէ արեւելեան դրացի երկիրներու մշակոյթը եւ թէ Եւրոպական երկրներու մշակոյթը։

                                               

Կարպիս Չափքան

Կարպիս Չափքան 1954 թուականին Պոլսոյ Թաքսիմ թաղամասի մէջ ծնաւ: Որպէս նախակրթարան աւարտած է Էսաեան Վարժարանը: Ս. Յարութիւն Եկեղեցւոյ Լուսաւորիչ Երգչախումբի մէջ երգչախումբի անդամ եղած է: 1976 – 1977 թուականներու միջեւ անդամակցած է Էսայան Սանուց Միութեան Ժողովրդական Պարերու խումբին: 1977էն սկսեալ տարի մը Երաժշտութեան և Ժողովրդական Պարեր Միութեան Միւզիք վէ Հալք Օյունլարը Տէրնէղի - Tr: Müzik ve Halk Oyunları Derneği մէջ պարելու սկսաւ: 1980 թուականին, երբ Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլը հիմնուեցաւ, հոն պարելու սկսաւ որպէս կամաւոր: Նոյն տարուան մէջ ամուսնացաւ Իրիս Չափքանի այժմու Մարալ Երգի և Պարի Անսամ ...

                                               

Զաւէն Պարտաքճեան

Պարտաքճեան ծնած է 30 Մարտ 1948-ին, Հալէպ, Սուրիա: Նախնական Ուսումը ստացած է Մխիթարեան վարժարանէն ներս: 1970-ին աւարտած է Քարէն Եփփէ Ազգային ճեմարանը: 1979-ին Աւարտած է Հալէպի Պետական Համալսարանի ճարտարագիտութեան կաճառը եւ միաժամանակ վարած է համալսարանի գեղանկարչական ցուցահանդէսներու րնղհանուր պատասխանատուի պաշտօնը 1974-1978։ 1974-էն սկսեալ եղած է գծագրութեան ուսուցիչ Քարէն Եփփէ Ազգային ճեմարանին մէջ, ինչպէս նաեւ իր աշխոյժ մասնակցութիւնը բերած է Հալէպի Սարեան ակադեմիային մէջ: Հանդէս եկած է անհատական եւ հաւաքական բազմաթիւ ցուցահանդէսներով։ Պար­տաքճ­եան պատւոյ ան­դամ է Հա­յաս­տա­նի Նկա­րիչ­նե ...

                                               

Հայ իրականութիւնը 1900-1920-ական տարիներուն

Հայ իրականութիւնը 1900-1920-ական տարիներուն, 1900 թուականէն մինչեւ 1915 ու 1920 թուականը, հայ ժողովուրդի գոյութեան պայմանները կ՛ունենան պատմական վերիվայրումներ։ Նախ՝ կը շարունակուին հալածանքները եւ ինքնապաշտպանական պայքարը։ Արեւմտահայութեան վրայ, մինչեւ 1908 թուականը, համիտեան վարչակարգը ծանր կը ճնշէ՝ աւելի քան երբեք։ Գրական գործեր կը ստեղծուին առաւելաբար արտասահման գտնուող տարագիր գրագէտներու կողմէ, որոնք կ՛արտայայտեն նոր ձգտումներ, կը ծնին նոր գարակնութիւն։ Արեւելահայութեան մօտ, ճնշումն ու պայքարը կ՛առնեն այլ ձեւեր, երբեմն՝ նոյնպէս տագնապալի։ Բայց ցարական վարչակարգի լարած բոլոր թակարդներ ...

                                               

Աւետիս Ռազմիկ

Աւետիս Ռազմիկ ծնած է 15 Մարտ-ին, Պէյրութ: Շառաւիղն եմ հօրենական կողմէ այնթապցի եւ մօրենական կողմէ՝ պախչէցի ընտանիքներու: Պատմաբան, լրագրող, խմբագիր, դասատու: Որդին է բանաստեղծ եւ հրապարակագիր Սարգիս Արմէնի, որ հեղինակ է հինգ բանաստեղծական հատորներու:

                                               

Փարոս (ամսաթերթ)

Փարոս, ամսաթերթ։ Լոյս կը տեսնէ 1997 թուականէն, Նիկոսիա՝ հայերէն եւ յունարէն։ Արտօնատէր՝ Մասիս Տէր Բարթող, գլխաւոր խմբագիր՝ Երան Գույումճեան։ կը լուսաբանէ կիպրահայ համայնքի կեանքը, Հայաստանի եւ Արցախի մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւնները, կը տպագրէ բանավիճային եւ վերլուծական յօդուածներ՝ "Տեսակէտ", "Հայրենի մամուլ", "Կրթական", "Մշակոյթ", "Գրական" եւ այլ խորագիրներով։